Strona główna Odżywianie Co to są węglowodany? Funkcje i zapotrzebowanie na węglowodany

Co to są węglowodany? Funkcje i zapotrzebowanie na węglowodany

34
0
PODZIEL SIĘ
węglowodany podział funkcje zaporzebowanie Źródła

Węglowodany stanowią podstawowe źródło energii dla naszego organizmu. Czym są węglowodany? Jakie pełnią funkcje?

Co to są węglowodany?

Węglowodany to związki organiczne pochodzenia roślinnego. Zbudowane są z atomów węgla, tlenu i wodoru. Inaczej nazywane są sacharydami. Należą do grupy aldehydów i ketonów wielowodorotleowych i ich pochodnych. Pod względem chemicznym możemy podzielić je na węglowodany proste i złożone. Pod względem żywieniowym węglowodany dzielimy na przyswajalne (organizm czerpie energię z ich trawienia i wchłaniania) i nieprzyswajalne (są oporne na rozkład w jelitach).

Węglowodany proste i złożone

Węglowodany proste (inaczej monosacharydy, monocukry, jednocukry, cukry proste):

  • są to węglowodany, które nie rozkładają się do prostszych cząsteczek
  • ryboza, arabinoza, glukoza, fruktoza, galaktoza, mannoza

Węglowodany złożone:

  • są to węglowodany, które rozkładają się do monosacharydów (wcześniej połączonych wiązaniem glikozydowym)
  • disacharydy (dwucukry) – 2 cząsteczki monosacharydów, sacharoza (potocznie cukier), laktoza, maltoza, trehaloza
  • oligosacharydy – 3–10 cząsteczek monosacharydów, np. maltodekstryny, rafinoza, fruktooligosacharydy
  • polisacharydy – wiele cząsteczek monosacharydów, np. skrobia, inulina, celuloza, pektyny, glikogen

Funkcje węglowodanów

Węglowodany pełnią wiele ważnych funkcji w naszym organizmie. m. in.:

  • stanowią substrat energetyczny,
  • paliwo dla mózgu, mięśni czy serca,
  • zapas energii pod postacią glikogenu,
  • praca mięśni,
  • przepływ informacji genetycznych,
  • przebieg procesów metabolicznych,
  • budowa struktur komórkowych,
  • regulują uczucie głodu i sytości,
  • uczestniczą w spalaniu tłuszczów,
  • wpływają na funkcje immunologiczne i wypróżnianie.

Zapotrzebowanie na węglowodany

Minimalne dzienne zalecane spożycie węglowodanów przyswajalnych wynosi 130 g. Natomiast obecnie zalecany poziom węglowodanów w diecie dorosłego człowieka wynosi 45–65% dziennego zapotrzebowania energetycznego.

W jakich produktach są węglowodany?

Najważniejsze źródła pokarmowe węglowodanów to produkty zbożowe, warzywa, owoce, ziemniaki, rośliny strączkowe, mleko, produkty mleczne, miód, cukier, słodycze, słodzone napoje. Węglowodany mogą występować naturalnie w żywności lub stanowić dodatek w trakcie przetwórstwa.

Jakich węglowodanów unikać?

Nie wszystkie węglowodany są jednak tak samo zalecane w diecie. Podstawowe założenie prawidłowej diety mówi o jak największym ograniczeniu cukrów, a więc mono- i di-sacharydów, zwłaszcza jako dodatków do przetworzonych produktów. Jakich węglowodanów najlepiej unikać?

  • Gotowych soków owocowych
  • Słodzonych napojów
  • Cukru
  • Słodyczy
  • Produktów zbożowych oczyszczonych, takich jak białe pieczywo, biały makaron

Dozwolona ilość takich produktów w diecie zależy od stanu zdrowia danej osoby.

Węglowodany to związki chemiczne złożone z węgla, wodoru i tlenu. Podstawową funkcją węglowodanów w organizmie jest funkcja energetyczna. Pod względem chemicznym można je podzielić na proste i złożone. Minimalna dzienna podaż węglowodanów wynosi 130 g, natomiast zapotrzebowanie szacuje się na 45–65% dziennego zapotrzebowania energetycznego.

Bibliografia:

[1] Jan Gawęcki, Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu. 

[2] Normy żywienia dla populacji Polski. IŻŻ 2017

 

PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykułJak szybko zrzucić brzuch? Dieta i proste ćwiczenia na brzuch
Następny artykułJakie funkcje pełni tłuszcz w organizmie? Rodzaje i źródła tłuszczów
mgr Natalia Główka
Dietetyk sportowy i kliniczny, Doktorantka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, specjalistka Fundacji Otylii Jędrzejczak oraz członek Polskiego Towarzystwa Dietetyki Sportowej i International Society of Sports Nutrition (ISSN). Autorka publikacji renomowanego czasopisma dla dietetyków "Współczesna Dietetyka". Od wielu lat współpracuje ze sportowcami wyczynowymi różnych dyscyplin, w tym medalistami międzynarodowych imprez sportowych, reprezentantami Polski, olimpijczykami, czołowymi zawodnikami KSW oraz FEN, a także zawodnikami rajdu Dakar.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here