Strona główna Odżywianie Jakie funkcje pełni tłuszcz w organizmie? Rodzaje i źródła tłuszczów

Jakie funkcje pełni tłuszcz w organizmie? Rodzaje i źródła tłuszczów

370
0
PODZIEL SIĘ
co to są tłuszcze funkcje i zapotrzebowanie an tłuszcze

Tłuszcze to lipidy znajdujące się w wielu produktach spożywczych. Jakie są funkcje tłuszczów? Jakie jest ich odpowiednie dzienne spożycie?

Co to są tłuszcze?

Tłuszcze to grupa składników odżywczych, które określane są jako lipidy. Stanowią one zapasowy materiał energetyczny i składnik błon komórkowych. Naturalne tłuszcze to triglicerydy, czyli związki chemiczne zbudowane z 1 cząsteczki glicerolu i 3 cząsteczek kwasów tłuszczowych. Natomiast kwasy tłuszczowe stanowią nawet do 95% tłuszczów.

Tłuszcze – podział

Pod względem chemicznym kwasy tłuszczowe dzielimy:

  • ze względu na liczbę atomów węgla w łańcuchu (krótko-, średnio-, długo-łańcuchowe);
  • ze względu na rodzaj i liczbę wiązań podwójnych w cząsteczce (nasycone – wiązania pojedyncze, nienasycone – co najmniej jedno wiązanie podwójne – jednonienasycone, wielonienasycone);
  • ze względu na pozycję pierwszego podwójnego wiązania (np. omega-3, omega-6).

Pod względem pochodzenia:

  • zwierzęce,
  • roślinne.

Funkcje tłuszczów w organizmie

Podstawową fizjologiczną funkcją tłuszczów jest dawanie energii, która jest konieczna do prawidłowego rozwoju i utrzymania życia.

  • Gromadzenie energii
  • Odczuwanie smaku
  • Przełykanie pokarmu
  • Budulec błon komórkowych
  • Hamowanie skurczów żołądka i wydzielania soku żołądkowego
  • Ochrona przed nadmierną utratą ciepła
  • Stabilizacja położenia narządów
  • Sprawność układu krążenia
  • Stan skóry, włosów
  • Synteza hormonów

Zapotrzebowanie na tłuszcze

Zapotrzebowanie na tłuszcz zależy od wielu czynników, m. in. wieku, płci, aktywności fizycznej, stanu fizjologicznego. Normy zalecanego dziennego spożycia tłuszczów u dorosłych wynoszą:

  • tłuszcz całkowity: 20–35% wartości energetycznej diety,
  • nasycone kwasy tłuszczowe i izomery trans kwasów tłuszczowych: tak niska wartość, jak to możliwe,
  • EPA + DHA: 250 mg/dobę,
  • ALA: 0,5% wartości energetycznej diety,
  • LA: 4% wartości energetycznej diety.

Ilość tłuszczu w organizmie

Tkanka tłuszczowa to nie to samo co tłuszcz. Ta tkanka składa się z drobin tłuszczu zgromadzonych w adipocytach. Tłuszcz zapasowy w organizmie zmagazynowany jest w ilościach od kilku do kilkunastu kilogramów. Stanowi źródło energii około 110 000 kcal i umożliwia przeżycie około 3 miesięcy bez jedzenia. Minimalna bezpieczna ilość tkanki tłuszczowej u kobiet wynosi 12%, a u mężczyzn 5%, natomiast maksymalna odpowiednio: 30% i 25%. Bezpieczna wartość tkanki tłuszczowej u kobiet wynosi 18–25%, a u mężczyzn 13–18%.

Produkty bogate w tłuszcze

Tłuszcz pokarmowy znajduje się w większości produktów spożywczych, w postaci widocznej (jak olej, masło, smalec) i niewidocznej. Najważniejszymi źródłami tłuszczów są oleje roślinne, tłuszcze zwierzęce, mleko, produkty mleczne, mięso, przetwory mięsne, ryby, jaja, orzechy oraz słodycze i fast food’y.

Tłuszcze są to związki chemiczne składające się z triglicerydów i kwasów tłuszczowych. Stanowią niezbędny składnik naszej diety i spełniają wiele ważnych funkcji życiowych. Najpowszechniejszy podział tłuszczów dotyczy ich pochodzenia, a więc zwierzęcego i roślinnego.

Bibliografia:

[1] Jan Gawęcki, Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieni. 

[2] Normy żywienia dla populacji Polski. IŻŻ 2017

[3] Measuring body fat percentage: It’s an accuracy thing. [dostęp on-line] https://examine.com/nutrition/an-accuracy-thing-measuring-body-fat-percentage/

[4] Anita Bean, Żywienie w sporcie, Wydawnictwo Zysk i s-ka, 2014

 

PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykułCo to są węglowodany? Funkcje i zapotrzebowanie na węglowodany
Następny artykułBiałko sojowe – na masę, na odchudzanie. Białko sojowe czy serwatkowe?
mgr Natalia Główka
Dietetyk sportowy i kliniczny, Doktorantka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, specjalistka Fundacji Otylii Jędrzejczak oraz członek Polskiego Towarzystwa Dietetyki Sportowej i International Society of Sports Nutrition (ISSN). Autorka publikacji renomowanego czasopisma dla dietetyków "Współczesna Dietetyka". Od wielu lat współpracuje ze sportowcami wyczynowymi różnych dyscyplin, w tym medalistami międzynarodowych imprez sportowych, reprezentantami Polski, olimpijczykami, czołowymi zawodnikami KSW oraz FEN, a także zawodnikami rajdu Dakar.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here